Kalit soʻzlar:
- Орол денгизи
- тупроқ
- сингдирилган катионлар
- гумус
- геоморфологик районлар
- сингдириш сиғими ва шўртоблашган тупроқлар
- механик таркиб
- тақирсимон тупроқлар
Abstrak
Мазкур мақолада Орол денгизининг қуриган туби ҳудудлари тупроқ-грунтларидаги гумус миқдори, сингдириш сиғими, сингдирилган асослар (катионлар) таркиби ва уларни органик моддалар билан алоқадорлиги тўғрисидаги маълумотлар келтирилган. Ўрганилган тупроқ-грунтларнинг гумус билан таъминланганлик даражаси аниқланган, сингдириш сиғими ва сингдирилган катионларнинг ўзгариши ҳақидаги айрим маълумотлар ёритилиб, тегишли хулосалар баён этилган.
Adabiyotlar
Е.В.Аринушкина. Руководство по химическому анализу почв ИЗД.МГУ – Москва, 1970, – С. – 277-310.
Тошқўзиев М.М. Тупроқдаги умумий ва харакатчан гумус моддаларини унинг унумдорлиги кўрсатгичи сифатида фойдаланишга доир услубий кўрсатмалар / 2006. Меъёрий хужжат, – Тошкент, – 47 б.
Методы анализа почвы и растений Средней Азии. УзНИИХ, 1977, – С. – 214.
Р.Қўзиев, Н.Ю. Абдурахманов, Б.Р. Рамазонов. Орол бўйи ҳудудларининг тупроқ ресурслари ва улардан самарали фойдаланишнинг илмий асослари. –Тошкент, 2020. – Б. – 204.
А.Бутаков. Дневник записки плавания по Аральскому морю в 1848-1849гг. / Изд-во АН Узбекистана, – Ташкент, 1953. – С. – 13-54.
Л.С. Берг. Аральское море. Опыт физико-географические материалы, научные результаты Аральского моря. Вып. 9, т. 5, Известия Туркестанского отд. Р.Г.О.М., 1908.– С. – 50-88.
Б.Жоллыбеков. Изменение почвенного покрова и ландшафтов южного Приаралья в связи с антропогенным воздействием.Нукус,1995. – С. – 244.
М.А.Панков. Тупроқшунослик. – Ташкент, 1963. – 84-90 б.
В.А.Рафиқов. Состояние Аральского моря и Приаралья до 2020 года. Ташкент, 2014. – С. –112.
Қ.Қўзиев, Н.Ю.Абдурахмонов, Б.Р.Рамазонов Орол бўйи ҳудудларининг тупроқ ресурслари ва улардан самарали фойдаланишнинг илмий асослари //. Монография. – Тошкент, 2020. – 95 б.
Д.Р.Исматов. Минералогической состав и физико-химические свойства почв Южного Узбекистана. –Ташкент: Фан. 1989. – С. – 185.
М.М.Тошқўзиев, Х.Х.Каримов. Қибрай тумани суғориладиган типик бўз ва бўз-ўтлоқи тупроқларининг гумус миқдори, сингдириш сиғими, сингдирилган катионлар таркиби. Хоразм Маъмун Академияси ахборотномаси. 2021 йил 4-сон – Б. – 83-86.
К.К.Гедройц. Почвенный поглощающий комплекс. Растение и удобрение. 1935. – Москва: Сельхозгиз, – С. – 78.
Г.Н.Каттаева., А.Ж.Исмонов. Орол денгизида сувдан бўшаган ҳудудларида тарқалган тупроқ-грунтларининг агрокимёвий хоссалари / З.М.Бобур номидаги Андижон давлат университети, Андижон машинасозлик институти. «Фан, таълим ва техникани инновацион ривожлантириш масалалари». Халкаро илмий-амалий онлайн анжуман 2022 йил 12 апрель, – Андижон. – Б. – 221-224.