Kalit soʻzlar:
- tuproq fosfornini mobilizatsiyasi
- organik
- organomineral o‘g‘itlar
- mikrobiologik preparatlar
- fosforni faollashtirish
- organik kislotalar
- harakatchan oziqa moddalari
- g‘o‘za
- o‘simligi
- barqaror boshqarish
Abstrak
Maqolada qadimdan sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlarda ikki yil davamida turli xil organik, organomineral o‘g‘itlar va mikrobiologik preparatlar qo‘llanilib g‘o‘za yetishtirilganda tuproq tarkibidagi mustag‘kam bog‘langan hamda uzoq vaqtlar davomida fosforli o‘g‘itlar (retrogradatsiya) natijasida to‘plangan fosforni faollashtirish orqali mobilizatsiyasi hamda tuproqni fosfor rejimini yaxshilash masalalari keltirilgan.
Adabiyotlar
Б.А. Сушеница. Формирование оптимальной насыщенности карбонатных почв фосфатами в целях улучшения питания хлопчатника и люцерны: автореф. дис. д-ра с.-х. наук. – Минск, 1985. – 48 с.
Shen J., Yuan L., Zhang J., Li, H., Bai, Z., Chen X., Zhang F. (2011). Phosphorus dynamics: From soil to plant. Plant Physiology, 156(3), 997–1005. https://doi.org/10.1104/pp.111.175232.
Ibragimov R. A., Khasanov F. E., Abdurakhmonov, I. Y. (2019). Soil fertility management in irrigated sierozem soils of Uzbekistan. Eurasian Soil Science, 52(6), 654–662. https://doi.org/10.1134/ S1064229319060065.
Khasanov F. E. (2018). Changes in phosphorus forms in irrigated soils under long-term fertilization. Agrokhimiya. https://doi.org/10.1134/S0002188118070052.
Lori M., Symnaczik S., Mäder P., De Deyn G., Gattinger A. (2017). Organic farming enhances soil microbial abundance and activity. Proceedings of the Royal Society B, 284. https://doi.org/10.1098/ rspb.2017.0145.
Adesemoye A. O., Kloepper J. W. (2009). Plant–microbes interactions in enhanced fertilizeruse efficiency. Applied Microbiology and Biotechnology, 85, 1–12. https://doi.org/10.1007/s00253-0092196-0.
Richardson A. E., Simpson R. J. (2011). Soil microorganisms mediating phosphorus availability. Plant Physiology, 156(3), 989–996. https://doi.org/10.1104/pp.111.175448.
Gyaneshwar P., Kumar, G. N., Parekh L. J., Poole P. S. (2002). Role of soil microorganisms in improving phosphorus nutrition of plants. Plant and Soil, 245, 83–93. https://doi. org/10.1023/A:1020663916259.
Khan A.A., Jilani G., Akhtar M.S., Naqvi S. M.S., Rasheed M. (2009). Phosphorus solubilizing bacteria: Occurrence, mechanisms and their role in crop production. Plant and Soil. https://doi. org/10.1007/s11104-008-9685-7.
Tursunov B.T., Yuldashev G. (2020). Effect of organic fertilizers on soil fertility and cotton yield. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 614. https://doi.org/10.1088/17551315/614/1/012150.
Yuldashev D.K., Tursunov B. (2022). Combined application of organic and mineral fertilizers in cotton production. IOP Conference Series, 949. https://doi.org/10.1088/1755-1315/949/1/012012.
Ташкузиев М.М., Таджидинов Д.Б Влияние низкомолекулярных органических кислот на подвижность почвенных фосфатов в типичном сероземе и повышение использования фосфора хлопчатником. Сб. “Современное состояние и плодородие почв Узбекистана”. Ташкент, 1980. вып. 2, с. 153-158.
И.Н. Чумаченко. Запасы фосфора в почве и условия эффективного использования фосфорных удобрений в орошаемых районах Средней Азии: автореф. дис. д-ра с.-х. наук. – М., 1960. – 32 с.
Toshqo‘zev MM. Tuproqdagi umumiy gumus va harakatchan gumus moddalarini uning unumdorligini ko‘rsatgichi sifatida foydalanishga doir uslubiy ko‘rsatmalar / Me’yoriy hujjat., – Toshkent 2006. – 47 b.
Blake L., Mercik S., Koerschens M. et al. Phosphorus content in soil, uptake by plants and balance in three European long-term field experiments. Nutrient Cycling in Agroecosystems 56, 263–275 (2000). https://doi.org/10.1023/A:1009841603931.
Е. В. Аринушкина. Руководство по химическому анализу почв. - 2-е изд. – М.: Издво МГУ, 1970. – 488 с. https://www.studmed.ru/arinushkina-ev-rukovodstvo-po-himicheskomuanalizu-pochv_73ec497f401.html.
Уз ПИТИ. Методы агрохимических анализов почв и растений Средней Азии. – Ташкент: Ўз ПИТИ, 1977. – 214 с.