Kalit soʻzlar:
- organik moddalar
- gumus
- azot
- granulometrik tarkib
- singdirilgan asoslar
- sho‘rlanish
- fraksiyaviy-guruhiy tarkibi
- gumus kislotalari
- erimaydigan qoldiq
- sug‘oriladigan o‘tloqi
- botqoq-o‘tloqi tuproqlar
- gumusli holati
Abstrak
Ushbu maqolada och tusli bo‘z tuproqlar mintaqasi (Dalvarzin cho‘li) gidromorf tuproqlarning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalari, gumus miqdori, zahirasi, tarkibi va gumusli holatiga doir tahlil natijalari keltirilgan. Tadqiqotlar orqali gidromorf tuproqlarida turli tip, tipcha va farqlarida ularning kimyoviy, fizik-kimyoviy xossalarini tahlili asosida gumus miqdori va zahirasini avvalgi 40 yildagi ko‘rsatgichlari bilan solishtirish natijasida tuproqlar xossa-xususiyatlari va gumus miqdorini o‘zgarishi, sug‘oriladigan dehqonchilikda foydalanish muddatiga bog‘liqligi aniqlangan.
Adabiyotlar
Аринушкина Е.В. Руководство по химичекскому анализу почв / – М.: МГУ, 1970 – 487 с.
Валиев В. Органическое вещество гидроморфных почв сероземного пояса / Почвоведение (отдельный оттиск) № 12. – Москва, 1979. – С. 41-49.
Гинзбург Т.М. Автоморфные и гидроморфные почвы Рязанского почвенно гидрологического стационара // Материалы V съезда Всероссийского общества почвоведов им. В.В.Докучаева, - РостовнаДону, 2008. – С. – 412413.
Гинзбург Т.М. Автоморфные и гидроморфные почвы севера лесостепи Рязанской области: генезис, свойства и диагностика. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук. – Москва, 2009, – 23 с.
Иванов А.В., Степанов А.А., Демянчук А.В. Темногумусовые остаточногидроморфные почвы склонов северных Увалов, сформированные на глинистых отложениях триаса / Вестн. Моск. Ун-та. Сер. 17. Почвоведение. 2018, № 2. – С. – 12-18
Каллас Е.В., Скробко А.О. Особенности гумусообразования и гумусовых профилей аллювиальных почв центральной поймы р. Томи // Почвы как связующее звено функционирования природных и антропогеннопреобразованных экосистем. Мат-лы II Международной научно-практической конференции, посвященной 75-летию кафедры почвоведения Иркутского государственного ун-та (4–7 сентября 2006 г.). – Иркутск: Изд-во Иркут. Гос. Ун-та, 2006. – С. – 277-300.
Макушкин Э.О. Анализ гумусного состояния аллювиальных почв островов и центральной поймы верховьев дельты р. Селенги. Вестник КрасГАУ. 2015. №7. – С. – 50-57.
Методы агрохимических анализов почв и растений Средней Азии. – ЎзПИТИ, 1977. – 214 с.
Ташкузиев М.М., Шадиева Н.И. Система показателей гумусного состояния почв центральноазиатского региона, использование ее критериев в решении вопросов гумуссобразования и плодородии почв. «Казахский НИИ почвоведения и агрохимии им. У.У. Успанова». / Почвоведение и агрохимия, Ж: № 3, – Алматы, 2020. – С. – 15-24.
Toshqo‘ziyev M.M. Tuproqda umumiy gumus va xarakatchan gumus moddalari miqdoridan uning unumdorligi ko‘rsatgichi sifatida foydalanishga doir uslubiy ko‘rsatmalar / Me’yoriy xujjat, – Toshkent, 2006. – 47 b.
Убугунов Л.Л., Убугунова В.И., Хутакова С.В. Гидроморфные почвы бассейна Селенги (в пределах России и Монголии) // Почва как связующее звено функционирования природных и антропогенно преобразованных экосистем: мат.II междунар. науч.- практич. конф. – Ир-Кутск:, 2006. – С. –28-30.
Удоденко Ю. Г., Девятова Т. А., В., Комов Т., Трегубов О. В. Ртуть в гидроморфных почвах воронежского государственного природного биосферного заповедника / Вестник ВГУ, Серия: Химия. Биология. Фармация, 2011, № 2. – С. – 143-53
O‘zbekiston Respublikasi tuproq qoplamlari Atlasi. – Toshkent, 2010. – B. 38-39.
Хутякова С.В. Гидроморфные почвы байкальского региона // Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата биологических наук, Улан-Удэ – 2007, – 19 с.
Shadieva N.I. Vertikal zonallikda tarqalgan tuproqlarning gumusli holati, gumus moddalarining shakllanish mexanizimini tadqiq etish (Turkiston tog‘ tizmasi misolida). Dissertatsiya b.f.d. – Toshkent 2018, – 207-b.
Шахматова Е.Ю., Шахматов М.Ю. Особенности гумусообразования в гидроморфных пойменных почвах дельты Селенги / Вестник КрасГАУ. 2011. № 8 – С. – 14-18.