SUG‘ORILADIGAN KARBONATLI TUPROQLAR FOSFORINI FAOLLASHTIRISHDA G‘O‘ZAGA QO‘LLANILGAN O‘G‘ITLARNING SAMARADORLIGI

Abstrak

Tuproqda fosforni umumiy zahiralari juda kam (0,1-0,2 % P2O5) va uni 10-20 % i o‘simliklar o‘zlashtira oladigan shaklda bo‘lib, 50-60 % i o‘simliklar juda kam miqdorda o‘zlashtiradi, 20-40 % i o‘simliklar o‘zlashtira olmaydigan shaklda bo‘ladi. Ushbu maqolada tadqiqot ob’ekti tuproqlarining dastlabki holatda oziqa elementlari ta’minlashiga oid ma’lumotlar taqdim etilgan. Tajriba dalasi tuprog‘i eskidan sug‘oriladigan tipik bo‘z tuproqlar bo‘lib, tuproqlarning haydalma qatlamlarida gumus miqdori 1,250– 1,605 % bo‘lib, gumus tasnifiga ko‘ra yuqori qatlamlari o‘rtacha (1,0-1,5 %) va o‘rtachadan yuqori (1,5-2,0 %), haydov osti qatlamida 0,893 – 1,278 % bo‘lib, gumus tasnifiga ko‘ra kam (0,5-1,0 %) va o‘rtacha (1,0-1,5 %) ko‘rsatkichga to‘g‘ri keladi. Oziqa moddalari azot, fosfor va kaliy bilan o‘rtacha va yuqori miqdorda ta’minlangan. Ushbu tuproqlar harakatchan shakldagi fosfor bo‘yicha juda kam va kam ta’minlangan.

Adabiyotlar

Сушеница Б. А. Формирование оптимальной насыщенности карбонатных почв фосфатами в целях улучшения питания хлопчатника и люцерны. Автореф. дис. д-ра с-х. наук. – Минск, 1985.

Виноградов А. П. Геохимия редких и рассеянных химических элементов в почвах. Изд. 2, – Москва, 1957.

Полынов Б. Б. Геологический и биологический циклы в почвообразовании. Изд. Труд. – М.: изд. АН СССР. 1956.

Чумаченко И.Н. Запасы фосфора в почве и условия эффективного использования фосфорных удобрений в орошаемых районах Средней Азии. Автореф. докт. дисс. – М.: 1960 г.

Звягинцев А. Г., Бабьева И. П., Зенова Г. М. Мобилизация неорганических соединений фосфора. Ж. «Биология почв» №4, 2005.

Джуманиязова Г. И. Влияние фосфат мобилизующих бактерий на ризосферу микрофлору хлопчатника и его урожай в зависимости от типа почв // Доклады Академии Наук РУз. – Ташкент, 2005. - № 1. – С. 66-69.

Dala tajribalarini o‘tkazish uslublari / Uslubiy qo‘llanma. – Toshkent, O‘zPITI, 2007. – 147 b.

M. M.Tashkuziev, T. T. Berdiyev, S. K. Ochilov, O. G. Karabekov. Agrotechnology of soil enrichment with organic substance in the system of cotton crop rotation // Alinteri Journal of Agriculture Sciences, 36: 131-137. doi: 10.47059/alinteri/V36I1/AJAS21019

Методика полевых опытов с хлопчатником в орошаемых условиях. СоюзНИХИ, 1978.

Аринушкина Е. В. Руководство по химическому анализу почв. – М.: МГУ. 1970. – с. – 487.

«Методы агрохимических, агрофизических и микробиологических исследований в поливных хлопковых районах» СоюзНИХИ, – Ташкент, 1963, – С. – 270-274.