QORAQOLPOG‘ISTON TUPROQLARINING SUV XOSSALARI

Abstrak

Maqolada Qoraqopog‘istonda tarqalgan o‘tloqi allyuvial tuproqlarning maksimal gigroskopik, so‘lish namligi va suv o‘tkazuvchanligi, suv tartibli ma’lumotlari berilgan. Maksimal gigroskopik (MG) va so‘lish namlikning (SN) eng kam ko‘rsatkichlari Elikqala va To‘rtko‘l tumanida kuzatilgan bo‘lib, uning ko‘satkichlari kesma bo‘ylab (0,54-1,59) yuqori miqdori Beruniy, Qonliko‘l va Xo‘jayli (4,35-9,86%) tumanlarida aniqlangan. Tuproqlarning suv o‘tkazuvchanligi bo‘yicha yuqori, juda yuqori, yaxshi, qoniqarli, qoniqarsiz, o‘ta qoniqarsiz gruhlarga ajratilgan. O‘tloqi tuproqlar uchun sug‘orish gullagunga qadar 700-750 m3/ga 0-50 ( 60) sm tuproq qatlami, gullash boshlanishi davrida 850 - 900 m3/ga 0-70 (80) sm qatlam va undan keyingi davrlarda 1000-1200 m3/ga 0-100 sm lik qatlam uchun sarflanishi belgilangan.

Adabiyotlar

Абдуллаев С. Агрофизические основы мелиорации засоленных почв низовье Амударьи. Автореферат. ддокторской диссертации – Ташкент. 1995. - 39 с.

Абдуллаев С., Шокиров Б. Амударё қуйи оқими тупроқларининг экологик |муҳофазаси. / Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги журнали, 1998, № 2. – Б. 1-2

Курвантаев Р. Оптимизация и регулирование агрофизического состояния орошаемых почв пустынной зоны Узбекистана. Автореферат докторской диссертаци – Ташкент, 2000 - 45 с.

Kurvantaev R., Sultashova O., Kewnimjaeva A. General physical characteristics of the lower Amudarya soils. Science and Education in Karakalpakstan ISSN 2181-9203 / – Nukus № 2/2 (25) 2022. - P. 24-27.

Kurvantayev R., Fayziyev K.I. Xorazm vohasi tuproqlarining agrofizikaviy holati va ularni yaxshilashning ilmiy asoslari. Monografiya. – Toshkent: “Metodist nashryoti” - 2024. 127 b.

Норқулов М. Агрофизические свойства и водный режим почв северной Каракалпакии. Автореф. канд. дисс. - Ташкент, 1993.- 23 б.

Турапов И.Т., Норқулов М. Водно-физические свойства почв северной части КК АССР. // Тезисы докладов 1 делегатского съезда почвоведов Узбекистана. Том 2, – Ташкент, 1990. – С. 31-32.

Турсунов Л.Т., Абдуллаев С. Почвенно-физическая характеристика низовьев Амударьи. – Ташкент. Изд-во: «ФАН» 1987. - 120 с.

Умаров М.У., Курвантаев Р., Повышение плодородия орошаемых почв путем регулирования их физических свойств. – Ташкент. Изд-во: «ФАН», 1987. - 106 с.