Kalit soʻzlar:
- daryo yoyilmalari
- kolmatajlangan tuproqlar
- allyuvial jinslar
- relef
- regional xususiyatlari
Abstrak
Maqolada So‘x daryosi yoyilmasida shakillangan kolmatajlangan tuproqlarida olib borilgan tadqiqot natijalari asosida aniqlangan tuproqlarning mexanik tarkibi, shuningdek ushbu tuproqlarninig o‘ziga xos regional xususiyatlari yoritilgan. Eskidan sug‘oriladigan kolmatajlangan tuproqlarning haydov qatlamida mexanik zarrachalari orasida (0,1-0,05mm) mayda qum zarrachalari o‘rtacha 15,2% dan 34,1% gacha, yirik chang (0,05-0,01 mm) zarrachalari 21,2% dan 33,2 % gachani va fizik loy miqdori 27,2-31,6% gachani tashkil etganligi qayd etilgan.
Adabiyotlar
Davlat yer kadastrini yuritish uchun tuproq tadqiqotlarini bajarish va tuproq kartalarini tuzish bo‘yicha yo‘riqnoma // Idoraviy me’yoriy hujjat, –Toshkent, 2013. – 48 b.
Qo‘ziyev R., Sektimenko V., Ismonov A. O‘zbekiston Respublikasi tuproq qoplamlari Atlasi. –Toshkent, 2010. – 46 b.
Yuldashev G‘., Isag‘aliyev M., Sotiboldiyeva G. So‘x daryosining konussimon yoyilmasida shakllangan sug‘oriladigan tuproqlarning sho‘rligi // «Ekologik toza qishloq xo‘jalik mahsulotlarini olish muammolari» Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi. – Farg‘ona, 2007. –B. 108-111.
Yuldashev G‘., Isag‘aliyev M., Turdaliyev A., Sotiboldiyeva G. Tuproq tuzlari va geoenergetikasi // Agrar sohada yer resurslaridan samarali foydalanish, ularning biologik, ekologik va meliorativ holatini yaxshilash muammolari. – Guliston, 2009. – B. 59-60.
Ismonov A.J., Turdaliyev J.M. Parpiyev G‘.T., Axmedov A.U. Yer osti sizot suvlarining Farg‘ona vodiysi gidromorf tuproqlari xossalari va morfogenetik hususiyatlariga ta’siri. O’zbekiston tuproqlarining unumdorlik holati muhofazasi va ulardan samarali foydalanish masalalari. Respublika ilmiy amaliy konferensiyasi ilmiy maqolalar to’plami. – Toshkent, 2013. – B. – 126-130.
Ismonov A.J., Abduraxmonov N.Yu., Qalandarov N.N. Farg‘ona viloyati sug‘oriladigan tuproqlari unumdorligi / O‘zMU xabarlari, – Toshkent, 2013. №4, – B. – 55-59.
Qo‘ziev R., Ismonov A.J., Axmedov A.U., Abduraxmonov N.Yu. Farg‘ona vodiysi sug‘oriladigan tuproqlarining xossalari, эkologik-meliorativ holati va mahsuldorligi // Monografiya, –Toshkent, 2017. – B. – 280-286.
Анорбаев А., Максудов Ф. А. Исмонов А.Ж., Древнеземледельческая культура Южной Ферганы и образование антропогенного ландшафта. Сб. статей Института археологии Академии Наук Республики Узбекистан. Изд. «Фан», –Ташкент, 2005, – С. – 98–115.
Мaмaжaновa Ў.Х. Орошaемы почвы Сохского конусa выносa Фергaнской долины. Сборник нaучных стaтей по итогaм рaботы Междунaродного нaучного форумa. Нaукa и инновaционни современые концепция. – Москвa, 2020. – С. – 128-134.
Ismonov A.J., Qalandarov N., Mamajonova O‘. Farg‘ona vodiysi tuproq qoplamlari / O‘zMU xabarlari, – Toshkent, 2011. № 1/1, – B. –148-151.
Ismonov A.J., Qalandarov N., Mamajonova O‘. Farg‘ona viloyati sug‘oriladigan tuproqlari evolyusiyasi va transformatsiyasi / O‘zbek biologiya jurnali.Toshkent, 2011. № 5, 51-53 betlar.
Ismonov A.J. So‘x daryosi yoyilmasi sug’oriladigan kolmatajli tuproqlarining shakllanishi, rivojlanishi va unumdorligi / O‘zbek biologiya jurnali. –Toshkent, 2013. № 6, – B. – 49-51.
Ismonov A.J., Abduraxmonov N. Farg‘ona vodiysi sug‘oriladigan tuproqlarining xossalari va ulardan samarali foydalanish // 22 aprel - Halqaro yer kuni ga bag‘ishlangan. «Iqlim o‘zgarishi sharoitida yer resurslarini barqaror boshqarish» mavzuidagi Respublika ilmiy-amaliy seminar maqolalar to‘plami. 2017y. –Toshkent, 21 aprel. – B. – 208-213.
Ismonov A.J. Soils of vertical belts of the Fergana valley and their condition / Вестник Кыргызского национального аграрного университета им. К.И. Скрябина. № 2 (43) 2017. – г. Бишкек, – С. – 61–66.
Teshayev Sh. va boshqalar. Andijon, Namangan va Farg‘ona viloyatlari tuproqlari holati hamda unumdorligi past yerlarda qishloq xo‘jaligi ekinlarini joylashtirish va yetishtirish agrotexnologiyalari bo‘yicha tavsiyalar. TAITI. Ilmiy nashr. – Toshkent, 2017. – 72 b.
Ismonov A.J, Abdurakhmоnov N.Y, Kalandarov N.N, Tursunov Sh.T, Mamajanova O.X, Sobitov U.T. Soil-meliorative state of irrigated soils of the intermountain basins of central Asia (On the example of the Fergana region of the Fergana valley) / International Journal of Botany Studies. Received: 17-11-2020; Accepted: 26-11-2020: Published: 12-12-2020. Volume 5; Issue 6; 2020; Page No. 781-788. India. www.botanyjournals.com
