Kalit soʻzlar:
- суғориладиган тупроқлар
- гумус
- биомаҳсулот
- тупроқ унумдорлиги
- пахта-кузги буғдой – такрорий ва оралиқ экинлар
- сидерация
- органик
- оргономинерал
- биологик фаол ўғит
- биогумус
Abstrak
Аввалги йиллардаги олиб борилган изланишларимиз асосида республикани бўз тупроқлар минтақаси шўрланмаган тупроқлари учун тупроқни органик моддага бойитиш, уни кимёвий, физик-кимёвий хоссаларини яхшилаш, тупроқ унумдорлиги, ғўза мажмуасидаги зироатларни ҳосилдорлигини оширишга доир агротехнологиялар ишлаб чиқилган. Бўлим томондан 2009 - 2011 йилларда саҳро зонаси кучсиз шўрланган тақир-ўтлоқи тупроқларида ушбу агротехнологияни қўллашга доир изланишлар олиб борилди. Ушбу агротехнлогияни моҳияти шундан иборатки, асосий экинлар – пахта ва кузги буғдойни навбатлаб етиштириш борасида такрорий ва оралиқ экинлар экилиши зарур ва бунда тупроқ юзаси йил давомида экинлар билан қопланиб туриши ҳисобига, унда кетадиган иккиламчи шўрланиш, эрозияга учраши ва бошқа жараёнларни олди олинади. Шуни ҳисобга олиш керакки, бу агротехнологияни қўллашда, икки-уч йил давомида 20 т/га ва ундан ортиқ миқдорда органик ўғитларни минерал ўғитлар меъёрини 35 - 40% ва ундан кўпроқ камайтирилган ҳолда қўллаш зарур. Ушбу агротехнология бўйича уч йиллик изланишлар натижасида тажриба вариантига боғлиқ ҳолда, тупроқни 0 - 50 см ли қатламида органик модда 7,1 дан 9,6 т/га миқдорга ошган, бу эса тўлиқ меъёрда минерал ўғитлар қўлланилган назорат вариантидан 1,2 ва 3,68 т/га кўпдир. Натижада пахтадан 4,3 ва 5,6 ц/га, буғдойдан 8.8 ва 13,5 ц/га, мошдан 1,6 ва 3,2 ц/га қўшимча ҳосил олиниб, соф даромад 592,6 минг сўм ташкил этган, рентабеллик 50 фоизга ошган.
Adabiyotlar
Tashkuziev M. M., Berdiev T.T. The use of agricultural technologies systems aimed at improving of soil fertility in a desert zone of Uzbekistan. «Agricultural science – to agriculture» VII International scientific-practical conference. – Barnaul, 2012. – Р. 218-220.
M.M. Tashkuziev, T.T. Berdiev, S.K. Ochilov System of agricultural technologies aimed at improving of soil fertility and productivity of crops Proceedings Of The Uzbek-Japan Symposium On Ecotechnologies Innovation For Sustainability-Harmonizing Science, Technology And Economic Development With Human And Natural Environment, –Таshkent, 2016, – Р. 215-222.
Tashkuziev M.M., Sherbekov A.A., Reymbaev J.M., Berdiev T.T. Methods of improvement of meliorative condition and fertility of soils subjected to salinization on light serozem soils zone. International scientific-practical conference «Agricultural science – to agriculture». – Book 2. –Barnaul, 2013, – Р. 386-389.
»Methods of agrochemical, agrophysical and microbiological research in irrigated cotton areas» Union SRCI, – Tashkent, 1963, – Р. 270-274.
Technique of field experiments with cotton in irrigated conditions / – Union SRCI 1981.
Berdiev T.T., Agro technologies increasing the productivity of irrigated soils in the desert zone of Uzbekistan. «European science review» Scientific journal / – № 3-4, 2016, «East West» Association for Advanced Studies and Higher Education GmbH, Vienna, Austria, 6-8 p.
