ФОСФАТНОЕ СОСТОЯНИЕ ДЕРНОВО-ПОДЗОЛИСТОЙ СУПЕСЧАНОЙ ПОЧВЫ ПРИ ДЛИТЕЛЬНОМ ПРИМЕНЕНИИ УДОБРЕНИЙ

Abstrak

Maqolada organik va mineral o‘g‘itlardan uzoq muddat davomida foydalanish sharoitida chimli–podzollashgan qumloq tuproqlarning fosfat holatini o‘rganish natijalari keltirilgan. Uzoq muddatli o‘g‘itlash jarayonida tuproqda yalpi va harakatchan fosfor miqdori, fosfatlarning harakatchanlik darajasi va fraksion tarkibi o‘zgarishi aniqlangan. Fosforning o’rtacha yoki kam ta’minlangan balansini ta’minlaydigan me’yorlarda o‘g‘it qo‘llash almashlab ekishda 30–35 s/ga hosildorlikka erishish hamda tuproqda harakatchan fosfor miqdorini past darajada saqlab turish imkonini beradi. Almashlab ekishda 35–40 s/ga hosildorlikka erishish va harakatchan fosfor miqdorini o‘rtacha darajagacha oshirish uchun fosfor balansi intensivligini kamida 170 %, 40–45 s/ga hosildorlik uchun esa 250 % darajada ta’minlash zarur. Chimli–podzollangan kam gleylashgan tuproqlarda harakatchan fosfor miqdorini 10 mg/kg ga oshirish uchun fosfor sarfi o‘rtacha 104 kg/ga ni tashkil etib, bu ko‘rsatkich chimli–podzollangan qumoq tuproqlarga nisbatan 1,7 baravar yuqori ekanligi aniqlangan.

Adabiyotlar

Васбиева М.Т., Завьялова Н.Г., Шишков Д.Г. Изменение агрохимических свойств дерново-подзолистой тяжелосуглинистой почвы при длительном применении азотных, фосфорных и калийных удобрений в условиях Предуралья // Почвоведение, 2022, № , – С. – 1415–1425.

Войтович Н.В., Сушеница Б.А., Капранов В.Н. Фосфориты России и ближнего зарубежья. – М.: ВНИИА, 2005. – 448 с.

Дзюин А.Г. Фосфатный режим дерново-подзолистых почв Северо-Вос­точной зоны Нечерноземья: монография / А.Г. Дзюин. – Ижевск: Алкид, 2020. – 208 с.

Донских И.Н., Копылова Л.А. Влияние высоких доз органических удобрений на фракционный состав фосфатов в дерново-подзолистой почве // Агрохимия, 1982, № 4. – С. – 55-63.

Иванов А.Л., Сычев В.Г., Державин Л.М., Адрианов С.Н. и др. Агрогеохимический цикл фосфора. – М.: Россельхозиздат, 2012. -510 с.

Карпухин А.И., Касатиков В.А. Комплексные соединения гумусовых кислот с ионами металлов в генезисе почв и питании растений. – М.: Россельхозакадемия – ГНУ ВНИПТИОУ, 2007. – 238 с.

Кауричев И.С., Карпухин А.И., Гринюк В.Г. Миграция и трансформация фосфора жидкого навоза в дерново-подзолистой почве // Агрохимия, 1983, № 10. – С. 111-118.

Кирпичников Н.А., Адрианов С.Н. Действие и последействие фосфорных удобрений на дерново-подзолистой тяжелосуглинистой почве при различной степени известкования // Агрохимия, 2007, № 10. С. 14-23.

Кудеярова А.Ю. Фосфатогенная трансформация почв. – М.: Наука, 1995. – 288 с.

Кулаковская Т.Н. Оптимизация агрохимической системы почвенного питания растений. – М.: Агропромиздат, 1990. – 219 с.

Лукин С.М., Марчук Е.В., Золкина Е.И. Продуктивность зернопропашного севооборота при длительном применении различных систем удобрения на дерновоподзолистой супесчаной почве // Агрохимия, 2018, № 2. – С. –71-78.

Митрофанова Е.М. Влияние длительного применения минеральных удобрений на фосфатный режим дерново-подзолистой почвы Предуралья // Плодородие, 2014, №4. – С. 19-21.

Прянишников Д.Н. Избранные сочинения. Т. 3. Общие вопросы земледелия и химизации. – М.: Колос, 1965. – 639 с.

Титова В.И., Варламова Л.Д. Эколого-агрохимические особенности дерновоподзолистых и светло-серых лесных почв с очень высоким содержанием подвижных соединений фосфора // Агрохимия, 2002, № 3. – С. – 47-54.