Kalit soʻzlar:
- azot aylanishi
- kul elementlari
- dasht yaylovlari
- o'simlik massasi
- metabolizm
Abstrak
Maqolada cho'l ekotizimining sharoitida o'simlik massasida mikroelementlarning to'planishi, birinchi navbatda, azotning mavjud shakllari ko'rib chiqiladi. Aniqlanishicha, yaylov sutemizuvchilarning hayotiy faoliyati natijasida har yili ekotizimga 15 kg/ga ga yaqin azotning mavjud shakllari qaytariladi, bu mikrob azot fiksatsiyasi qiymatiga yaqin. Cho'l yaylovlari ekotizimidagi kul elementlarini o'rganish natijasida kulning 35% ga yaqini yer usti o'simlik massasida mavjudligi aniqlandi. Tadqiqotlar natijasida cho'l ekotizimlari hayvonlari moddalarning yuqori aylanish tezligini amalga oshirishi, o'lik o'simlik massasining to'planish jarayonini sekinlashtirishi va undagi o'simliklarda azot birikmalari va mikroelementlarni saqlab qolishlari aniqlandi..
Adabiyotlar
Абатуров Б.Д. Экологические последствия пастьбы копытных млекопитающих для экосистем полупустыни // Экологические процессы в аридных экосистемах. ХIХ чтения памяти академика В.Н. Сукачева. 2001. – С. – 57-83.
Абатуров Б.Д., Дмитриев И.А., Жаргалсайхан Л., Омаров К.З. Утилизация фитомассы и отложение экскрементов копытными млекопитающими на степных пастбищах восточной Монголии // Известия РАН. Серия биологическая. 2008. №3. – С. – 350-359.
Быстрицкая Т.Л., Осычнюк В.В. Почвы и первичная биологическая продуктивность степей. –М.: Наука. 1975. –109 с.
Голованов Д.Л., Казанцева Т.И., Ямнова И.А. Природные и антропогенные процессы деградации почвенного покрова пустынных степей Монголии (на примере сомона Булгун) // Aридные экосистемы. 2004. Т.10. №24-25. – С. – 162-171.
Даваева Ц.Д., Сангаджиева Л.Х., Булуктаев А.А., Бадмаева З.Б. Биоиндикация и мониторинг состояния нефтезагрязненных территорий Прикаспийской низменности// Монография. Элиста. ЗАО ОПП «Джангр». 2014. – 152с.
Кулакова Н.Ю. Влияние искусственных лесных экосистем на состояние основных элементов питания в почвах глинистой полупустыни северного Прикаспия (на примере Джаныбекского стационара). Автореф. Дисс. канд. биол. наук. 030016. – М.: 2008. – 24 с.
Семенова-Тянь-Шанская А.М. Накопление и роль подстилки в травяных сообществах. – Л.: Наука. 1977. – 191 с.
Сангаджиева Л.Х. Микроэлементы в почвах Калмыкии и биогеохимическое районирование ее территории// Монография. Элиста. АПП Джангр, 2004. 115 с.
Berry H.H., Louw G.N. Nutritional measurements in a population of free-ranging wildebeest in Etosha National Park // Madoqua. 1982.V.13. P.101-125.
Frost P.G.H., Rodertson F. The ecological effects of fire in savannas// Determinants of tropical savannas. (Ed. Walker B.H.). Oxford: OX8 1JJ. 1987. – P. – 93-140