Kalit soʻzlar:
- fosfat parchalovchi bakteriyalar
- kartogramma
- mikroorganizm
- ta‘minlanganlik darajasi
- sug‘oriladigan tuproq
- bo‘z tuproq
Abstrak
Maqolada sug’oriladigan tipik bo‘z tuproqlarda ekinlar turiga qarab fosfat parchalovchi bakteriyalarning faolligini organish natijalari keltirilgan. Butun dunyo qishloq xo’jaligining global ekologik muammolaridan biri bu qishloq xo‘jaligi ekinlari uchun tuproqqa har yili ko‘p miqdorda fosforli o‘g‘itlar kiritilishi natijasida paydo bo‘lgan tuproqning fosfatlanishi muammosidir. Aniqlanishicha, tuproqdagi fosfat parchalovchilarining faolligi va holati tuproq sharoitiga, tuproq hosil bo‘lish jarayonlarining intensivligi va yo‘nalishiga, shuningdek, ekin turlariga, tuproqdagi CO2 miqdori va chirindi bilan ta’minlanishiga qarab o‘zgaradi. Bug’doy, makkajo‘xori, kungaboqar, sabzi, piyoz ekilgan tuproqlarda Bacillus subtilis va Bacillus mycoides ustunlik qilgan. Bacillus subtilis turlarining tez rivojlanishi o‘simlik qoldiqlari va qiyin hazm bo‘ladigan organik moddalarning faol parchalanishini ko‘rsatadi. Tuproqning ozuqaviy moddalari uchun raqamli tuproq xaritalarini yaratish uchun ushbu bo‘limdagi fosfat miqdorining qiymatlarini asosiy zona joylashgan tuproq sifati nuqtalari xaritasining tegishli nuqtalariga va fazoviy taqsimotga kiritish orqali asosiy nuqtalar aniqlandi.
Adabiyotlar
Бабьева И.И., Зенова Г.М. Биология почв. – М.: МГУ. 1989.
Джуманиязова Г.И. Фосфатазная активность микроорганизмов и содержание подвижного фосфата в почве // Доклады Академии Наук РУз. – Ташкент, 2002. - № 3. – с. 65-67.
Вальков В.Ф., Казеев К.Ш., Колесников С.И., Кутровский М.А. Почвообразование на гических свойств почв Юга России к нефтяному загрязнению // Экология. графическая, 2006. № 5, – С. 36-45.
Джуманиязова Г.И. Влияние фосфат мобилизующих бактерий на ризосферу микрофлору хлопчатника и его урожай в зависимости от типа почв // Доклады Академии Наук РУз. –Ташкент, 2005. - № 1. – С. 66-69.
Звягинцев Д.Г. Методы почвенной микробиологии и биохимии. – М.: У. 1991. – С. 224
Казеев К.Ш., Колесников С.И., Вальков В.Ф. Биологическая диагностика и индикация почв: методология и методы исследования. – Ростов. Д, 2003. – С. 204-209.
Смирнова И.Э., Саданов А.К. Агрономически ценные микроорганизмы и их ассоциация для сельского хозяйства // Международный журнал прикладных и фундаментальных исследований. 2020. – №2.–С.1923;URL:https://applied-research.ru/ru/article/view?id=
Туева О.Ф. Фосфат в питании растений / О.Ф. Туева. – М.: – 2006. – С. 293.
Юсупов Б.Ю., Джуманиязова Г.И. Влияние фосфат мобилизующих бактерий на деполимеризацию орган фосфатов и процессы гумусообразования в почве // Химия природных соединений. –Ташкент, 2002. –78-79.
Мансурова М.Х., Олимова Н.И. Особенности условий труда работников, занимающихся выращиванием овощей в условиях открытого грунта//Социология медицины. – Москва, 2019. № 14.2 – С. 87-89