FARG‘ONA VILOYATI SUG‘ORILADIGAN TUPROQLARINING SOG‘LOMLIK HOLATINI SIFAT INDEKSLARI (SQI) ASOSIDA BAHOLASH

Аннотация

В статье проведена оценка состояния почвенного здоровья орошаемых почв Ферганской области на основе научно обоснованного интегрального показателя — Soil Quality Index (SQI). В ходе исследований изучены механический состав почв, степень обеспеченности гумусом, запасы питательных веществ, уровень засоления, а также содержание токсичных химических элементов. Полученные результаты показали, что показатели почвенного плодородия остаются относительно стабильными, однако превышение предельно допустимых концентраций отдельных тяжёлых металлов и мышьяка (As) формирует экологические риски. На основе расчётов SQI сформулированы научнопрактические выводы по рациональному использованию орошаемых почв Ферганской области и улучшению их экологического состояния.

Библиографические ссылки

Doran J.W., Parkin T.B. Defining and assessing soil quality // Soil Science Society of America Journal. – 1994. – Vol. 58, № 3. – P. 1–10. – DOI: 10.2136/sssaj1994.03615995005800030001x.

Karlen D.L., Mausbach M.J., Doran J.W., Cline R.G., Harris R.F., Schuman G.E. Soil quality: A concept, definition, and framework for evaluation // Soil Science Society of America Journal. – 1997. – Vol. 61. – P. 4–10. – DOI: 10.2136/sssaj1997.03615995006100010001x.

Andrews S.S., Karlen D.L., Cambardella C.A. The Soil Management Assessment Framework: A quantitative soil quality evaluation method // Soil Science Society of America Journal. – 2004. – Vol. 68. – P. 1945–1962. – DOI: 10.2136/sssaj2004.1945.

Mukherjee A., Lal R. Comparison of soil quality index using three methods // Soil and Tillage Research. – 2014. – Vol. 143. – P. 97–105. – DOI: 10.1016/j.still.2014.05.005.

Rahmanipour F., Marzaioli R., Bahrami H.A., Fereidouni Z., Bandarabadi S.R. Assessment of soil quality indices in agricultural lands of Qazvin Province, Iran // Ecological Indicators. – 2014. – Vol. 40. – P. 19–26. – DOI: 10.1016/j.ecolind.2013.12.003.

Askari M.S., Holden N.M. Quantitative soil quality indexing of temperate arable management systems // Soil and Tillage Research. – 2015. – Vol. 150. – P. 57–67. – DOI: 10.1016/j.still.2015.01.002.

Alloway B.J. Heavy metals in soils: Trace metals and metalloids in soils and their bioavailability. – Dordrecht: Springer, 2013. – 613 p.

Kabata-Pendias A. Trace elements in soils and plants. – 4th ed. – Boca Raton: CRC Press, 2011. – 534 p.

To'th G., Hermann T., Da Silva M.R., Montanarella L. Heavy metals in agricultural soils of the European Union with implications for food safety // Environment International. – 2016. – Vol. 88. – P. 299–309. – DOI: 10.1016/j.envint.2015.12.017.

Xakimov F., Abdullaev A. O‘zbekiston sug‘oriladigan tuproqlarining agrokimyoviy holati // O‘zbekiston agrar fanlari jurnali. – 2018. – № 4. – B. 25–30.

Ibragimov N., Raxmatov Sh. Farg‘ona vodiysi tuproqlarining ekologik holati // Tuproqshunoslik va agrokimyo. – 2020. – № 2. – B. 41–47.

Tojiboev S. Sug‘orish ta’sirida tuproq sho‘rlanishi va ifloslanishi // Qishloq xo‘jaligi fanlari. – 2019. – № 3. – B. 33–38.