Kalit soʻzlar:
- o‘gir metallar
- tuproq
- fraksiya
- stabilligi
- sirt kompleksi
- adsorbsiya
- remobilizatsiya
Abstrak
Og‘ir metallarning tuproqqa tushgandan keyingi holati uning tuproq muhitiga qanday ta’sir qilayotganini ko‘rsatuvchi belgilardan biri hisoblanadi. Tuproqning organik va anorganik fraksiyalarda tarqalishiga ko‘ra, metallarning birikish turlari ham turlicha bo‘ladi. Buni Olmaliq kon-metallurgiya kombinati atrofida tarqalgan tuproqlar misolida o‘rganilganda, tuproqning organik qismi, ya’ni tuproq gumusiga hududlar bo‘ylab qanday ta’sir qilgani tekshirildi.
Adabiyotlar
Speira T.W., Kettlesb H.A., Percivalc H.J. and Parshotam A., Is soil acidification the cause of biochemical responses when soils are amended with heavy metal salts? Soil Biology and Biochemistry, – 31, –1953-1961. (1999).
Abrahams P.W. 2002. Soils: their implications to human health. Sci.Total Environ., – 291, 1 – 32.
Stumm W. (ed.), 1987. Aquatic surface chemistry. Chemical processes at the particle-water interface, John Wiley & Sons, New York.Hinojosa M.B., Carreira J.A., Ruэz R.G., and Dick R.P., Soil moisture pre-treatment effects on enzyme activities as indicators of heavy metalcontaminated and reclaimed soils. Soil Biology & Biochemistry, – 36, – 1559–1568 (2004).
Tipping, E. – 2002. Cation binding by humic substances, Cambridge Environmental Chemistry series, no. 12, – Cambridge University Press.
Alba Giacalone, Antonio Gianguzza, Santino Orecchio, Daniela Piazzese, Gaetano Dongarrа, Salvatore Sciarrino & Daniela Varrica (2005) Metals distribution in the organic and inorganic fractions of soil: a case study on soils from Sicily, Chemical Speciation & Bioavailability, 17:3, 83-93, DOI: 10.3184/095422905782774892
Speira T.W., Kettlesb H.A., Percivalc H.J. and Parshotam A., Is soil acidification the cause of biochemical responses when soils are amended with heavy metal salts? Soil Biology and Biochemistry, – 31, – 1953-1961 (1999)
J. Shiowatana R. G. McLaren, N. Chanmekha and A. Samphao, «Fractionation of arsenic in soil by a continuous-flow sequential extraction method», Journal of Environmental Quality, vol. 30, no. 6, pp. 1940–1949, – 2001.
J. Buekers, Fixation of cadmium, copper, nickel and zinc in soil: kinetics, mechanisms and its effect on metal bioavailability, Ph.D. thesis, Katholieke Universiteit Lueven, 2007, Dissertationes De Agricultura, Doctoraatsprooefschrift nr.
Heike BBradl. Adsorption of heavy metal ions on soils and soils constituents. Journal of Colloid and Interface Science Volume 277, Issue 1, 1 September – 2004.– Pages 1-187
https://uz.wikipedia.org/wiki/Olmaliq
Ўзбекистон суғориладиган ерларининг мелиоратив ҳолати ва уларни яхшилаш / Ўзбекистон Республикаси ер ресурслари, геодезия, картография ва давлат кадастри давлат қўмитаси. М.И.Рузметов, О.А.Жабборов, Р.Қ.Қўзиев, C.А.Абдуллаев, З.А.Жаббаров, А.С.Пулатов, Ж.Б.Мусаев, А.Ж.Эргашев, З.Х.Саломов, Ш.В.Агзамова, М.А.Мирзабоева, О.Сафаров, У.Х.Нурматов, Ш.М.Холдоров, М.Р.Кунгиров, Ж.Деҳқонов. – Тошкент: Университет, –2018. – 312 б.
http://www.hozir.org/iqtisodiyot--tarmoqlar-va-sohalar-yonalishi.html?page=3
https://uz.wikipedia.org/wiki/Olmaliq_kon-metallurgiya_kombinati