Kalit soʻzlar:
- tuproq
- radial migratsiya
- akkumulyatsiya
- koeffitsiyent
- Konimex
- sur tusli qo‘ng‘ir tuproqlar
- gidromorfizm
- toksik elementlar
Abstrak
Ushbu maqolada Konimex tabiiy geografik rayoni hududidagi qumli cho‘l, sug‘oriladigan sur tusli qo‘ng‘ir, sur qo‘ng‘ir-o‘tloqi va o‘tloqi tuproqlarda kimyoviy elementlarning radial migratsiya koeffitsiyenti (Kr) o‘rganilgan. Tadqiqotlar natijasida elementlarning tuproq qatlamlari bo‘ylab differensiatsiyalanishi, xususan Bi, Mo, Ag kabi elementlarning yuqori akkumulyatsiyasi hamda Mn, P, Co kabi elementlarning migratsiyasi aniqlangan. Shuningdek, antropogen omillar va gidromorfizm darajasining elementlar taqsimotiga ta’siri tahlil qilingan.
Adabiyotlar
Karimov X.N. va boshqalar. Qashqadaryo viloyatidagi sanoat korxonalari atrofida tarqalgan tuproqlarning toksik elementlar bilan ifloslanishi // O‘zbekiston tuproqshunoslik va agrokimyo jurnali. – Toshkent, 2020. – №2. – B. –116-124.
Лавришев А.В., Литвинович А.В. Миграция и аккумуляция стронция в системе “удобрение-почва-растение” // Агрохимия. – Москва, 2019. – №4. – С. -192.
To‘rayev A. va boshqalar. O‘rta Osiyo cho‘l mintaqasi tuproqlarining geokimyoviy xususiyatlari. – Toshkent: Fan, 2021. – 150 b.
Azizov G. Tuproq geoximiyasi asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiyalar, 2014. – 210 b.
Boymuratov X.T. Konimex tabiiy geografik rayoni tuproqlarining mikroelement tarkibi va ularning radiatsiyaviy differensiyasi // O‘zbekiston tuproqshunoslari va agrokimyogarlari jamiyatining maʼruzalar to‘plami. – Toshkent, 2020. – B. –84-88.
Abdullayev S.A. O‘zbekiston tuproqlarining genezisi va tasnifi. – Toshkent: Universitet, 2011. – 156 b.
Виноградов А.П. Геохимия редких и рассеянных химических элементов в почвах. – М.: Изд-во АН СССР, 1957. – 238 с.
Горбунов Н.И. Минералогия и физическая химия почв. – М.: Наука, 1978. – 294 с.
Кабата-Пендиас А., Пендиас Х. Микроэлементы в почвах и растениях. – М.: Мир, 1989. – 439 с.
O‘zbekiston Respublikasi yer resurslarining holati to‘g‘risidagi Milliy maʼruza. – Toshkent: Davergeodezkadastr, 2022. – 115 b.
