Kalit soʻzlar:
- tipik bo‘z
- botqoq-o‘tloqi
- o‘tloqi allyuvial
- gidromorf tuproqlar
- qayir
- terrassa
- oziqa moddalari
- gumus
- gips
- karbonatlar
Abstrak
Maqolada Gijigen daryosining I-III qayir usti terrasalarida shakllangan gidromorf tuproqlarni mexanik tarkibi va kimyoviy xossalarini sug‘orma dehqonchilikdagi holati hamda terrasalar bo‘yicha tuproqlar tipchalari orasidagi farqlanishlar aniqlangan. Tuproqlarning mexanik tarkibi asosan o‘rta qumoqli bo‘lib, bu esa unumdorligidan dalolat beradi. Shuningdek ularda gumus miqdori tuproq tipchalari orasidagi farqlanish, eskidan sug‘oriladigan o‘tloqi allyuvial va botqoq-o‘tloqi tuproqlarda yuqoriligi, sug‘oriladigan o‘tloqi tuproqlarda kamligi, bu tuproqlar gumusi azot bilan ta’minlanganligi yuqoriligi, shunga mos holda harakatchan shakldagi oziqa elementlarga ham boy ekanligi kuzatildi.
Adabiyotlar
J.M.Qo‘ziyev, N.J.Xalilova Bo‘ka tumani sug‘oriladigan tuproqlarining agrokimyoviy tavsifi / Agro kimyo himoya va o‘simliklar karantini. Jurnal №2-2019, – B. – 8-10.
N.J.Xalilova Angren havzasi sug‘oriladigan tuproqlari va ularning sifatini baholash / Qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. –Toshkent, 2019. – 45 b/
G‘.T. Parpiev. Bo‘z-voha tuproqlarining regional xususiyatlari / Xorazm ma’mun akademiyasi axborotnomasi. Jurnal №3 / 2017. – B. –11-17
J.Qo‘ziyev, M.Dauletmuratov. Qishloq xo‘jaligi tizimini avtomatlashtirish hususida / O‘zbekiston agrar fani xabarnomasi. Ilmiy-amaliy jurnal. №1 (1). 2022. – B. – 35-38.)
Качинский Н.А. Физика почв. М. «Высшая школа» 1970, ч. II. – С. 357.
Аринушкина Ye.В. Руководства по химичекскому анализу почв / М. МГУ, 1970 – С. 487
Методы агрохимических анализов почв и растений Средней Азии. ЎзПИТИ, 1977. – С. 214
Bo‘ka tumani G‘.Azamatov nomli massiv erlarning tuproq – sifatini baholash xaritasi. Masshtab 1:10000. 2018 yil.
Bo‘ka tumani Achamayli massiv erlarning tuproq – sifatini baholash xaritasi. Masshtab 1:10000. 2018 yil.
O‘zbekiston Respublikasi tuproq qoplamlari Atlasi. – Toshkent, 2010. – B. –38-39
Qorabekov O.G., Toshqo‘ziyev M.M. Chirchiq-Angren daryolari gidromorf tuproqlarining kimyoviy holati, sug‘oriladigan dehqonchilikda o‘zgarishi // Hozirgi zamon tuproqshunoslik va dehqonchilik muammolari // Respublika ilmiy anjumani materiallari To‘plami, 16-oktyabr, –Farg‘ona, 2019, – B. –119-122.
Toshqo‘ziyev M.M. Tuproqdagi umumiy gumus va xarakatchan gumus moddalarini uning unumdorligi ko‘rsatgichi sifatida foydalanishga doir uslubiy ko‘rsatmalar / Me’yoriy xujjat, –Toshkent, 2006. – 47 b.
Paxtachilikda ma’dan va mahalliy o‘g‘itlarni qo‘llash bo‘yicha tavsiyalar. – Toshkent, 2003 – B. – 23. TUPROQ KIMYOSI
